مواد شیمیایی مورد استفاده در صنعت چرم

دباغی یا چرم‌سازی فرایند آماده سازی و پرداخت پوست حیوانات برای تولید چرم در مکانی به نام دباغ‌خانه است. دباغی پوست به منظور تهیه چرم فرایندی است که باعث ایجاد تغییر دائمی در ساختار پروتئین پوست، ماندگاری بیشتر و کاهش فرایند تجزیه پوست و همچنین رنگ‌آمیزی آن میشود. پیش از دباغی، پشم و موی پوستها زدوده، چربی آن گرفته و نمک‌زدایی و در نهایت به مدت شش ساعت تا دو روز در آب خیسانده میشوند. از آنجاییکه در گذشته این فرایند با بوی نامطبوع و ناخوشایند همراه بوده است، دباغی در حومه شهر انجام میشده است. به طور سنتی، هنگام دباغی از تانین (ماده دباغی) که یک ترکیب شیمیایی اسیدی است و نام دباغی از آن گرفته شده استفاده میشده است. استفاده از محلول کروم (III) توسط تانکرها در طول انقلاب صنعتی به تصویب رسید.

توضیحات برای عکس ثبت نشده

توضیحات برای عکس ثبت نشده

دباغی با استفاده از کروم

سولفات کروم (III) از دیرباز به عنوان مؤثرترین ماده دباغی در نظر گرفته شده است. سمیت ترکیبات کروم (III) از نوع مورد استفاده در دباغی به طور قابل توجهی کمتر از کروم شش ظرفیتی است، اگرچه کروم شش ظرفیتی طی تصفیه نامناسب پساب بوجود می‌آید. سولفات کروم (III) برای آزاد کردن کاتیون هگزاآکوا کروم (III) حل میشود. شیمی سولفات کروم (III) به دلیل وجود انواع لیگاندها در حمام دباغی پیچیده‌تر از آب است. برخی از لیگاندها شامل آنیون سولفات، گروه‌های کربوکسیلی کلاژن، گروه‌های آمین از زنجیره‌های جانبی اسیدهای آمینه و عوامل واکنشگرناب پوشش‌دهنده یا پرداخت‌کننده هستند. عوامل واکنشگرناب پوشش‌دهنده اسیدهای کربوکسیلیک مانند اسید استیک هستند که برای سرکوب تشکیل زنجیره‌های پلی‌کروم (III) استفاده میشوند. عوامل واکنشگرناب پوشش دهنده برای افزایش واکنش‌پذیری کلاژن pH را بدون اینکه مانع نفوذ گروه‌های کروم (III) شود، افزایش میدهد. کلاژن حاوی مقادیر زیادی گلیسین، پرولین و هیدروکسی پرولین است. گروه‌های کربوکسیلی یونیزه شده به وسیله هیدروکسید توسط هیدرولیز کلاژن تشکیل میشوند. این تبدیل طی فرآیند افزودن آهک قبل از اضافه کردن ماده دباغی (نمک کروم) اتفاق می‌افتد. گروه‌های کربوکسیل یونیزه شده به عنوان لیگاند به مراکز کروم (III) خوشه‌های اکسید-هیدروکسید می‌پیوندند.


قبل از معرفی انواع اصلی کروم در دباغی، چندین مرحله برای تولید یک پوست قابل دباغی لازم است. pH هنگام تولید کروم باید بسیار اسیدی باشد تا اطمینان حاصل شود که گروه‌های کروم به اندازه کافی کوچک هستند تا بتوانند در بین الیاف و باقی‌مانده کلاژن قرار بگیرند. پس از دستیابی به سطح مطلوب نفوذ کروم به ماده، برای تسهیل فرایند، مجدد pH ماده افزایش می‌یابد. این مرحله قلیایی شدن نام دارد. در حالت خام، پوستهای دباغی شده با کروم به رنگ خاکستری مایل به آبی یا آبی مرطوب هستند. دباغی با استفاده از کروم سریعتر از دباغی با استفاده از گیاهان انجام میشود (کمتر از یک روز برای این مرحله از فرآیند) و منجر به تولید چرم با قابلیت کشسانی میشود که برای استفاده در تولید کیفهای دستی و پوشاک بسیار مناسب و مطلوب است. پس از استفاده از کروم به عنوان ماده دباغی، حمام با بی‌کربنات سدیم برای افزایش pH به ۴/۴ تا ۴/۳ پر و در نتیجه باعث ایجاد ارتباط متقابل بین کروم و کلاژن میشود. افزایش pH معمولاً با افزایش تدریجی دما تا ۴۰ درجه سانتیگراد همراه است. قابلیت کروم در ایجاد چنین پیوندهای پل‌دار پایدار توضیحی برای تاثیر بیشتر ترکیبات کروم در دباغی است. چرم دباغی شده با کروم حاوی ۴ تا ۵ درصد کروم است. این کارآیی با افزایش مقاومت گرمایی پوست و مقاومت آن در برابر منقبض شدن در آب گرم مشهود است.

توضیحات برای عکس ثبت نشده

توضیحات برای عکس ثبت نشده

دباغی با استفاده از گیاهان

در دباغی گیاهی از تانین (طبقه‌ای از مواد شیمیایی قابض پلی‌فنول) استفاده میشود که به طور طبیعی در پوسته و برگ بسیاری از گیاهان یافت میشود. تانین به پروتئینهای کلاژن در پوست حیوانات متصل و باعث میشود حلالیت آن در آب کمتر و در مقابل حمله باکتریها مقاومتر شود. این فرایند همچنین باعث انعطاف‌پذیری پوست میشود. پوست گیاهانی که ابتدا در آسیاب فرآوری میشوند و در هم اکنون مورد استفاده قرار میگیرند عبارتند از شاه بلوط، بلوط، redoul، بلوط مازوپوست، کاج‌های شوکران، کبراچو، کرنا یا مانگرو، آکاسیا یا صمغ عربی و هلیله سیاه. پوستهایی که بر روی قالب قرار میگیرند، برای چندین هفته در خمره‌های افزایش غلظت تانین غوطه‌ور می شوند. پوست دباغی شده گیاهی چندان انعطاف‌پذیر نیست و در ساخت چمدان، مبلمان، کفش، کمربند و سایر لوازم جانبی پوشاک استفاده میشود.


مواد شیمیایی جایگزین در دباغی

سفید مرطوب اصطلاحی است که برای چرمهای تولید شده با استفاده از روشهای دباغی جایگزین تولید میشود که باعث سفید شدن رنگ چرم میشود. مانند آبی مرطوب، رنگ سفید مرطوب نیز یک مرحله نیمه تمام است. سفید مرطوب با استفاده از نمکهای آلدهید، آلومینیوم، زیرکونیوم، تیتانیوم یا آهن و یا ترکیبی از آنها تولید میشود. نگرانی‌ها درمورد سمیت و تأثیر زیست محیطی کروم (VI) در طول فرآیند دباغی منجر به افزایش تحقیقات پیرامون روشهای سفید مرطوب کارآمدتر شده است.
دباغی با استفاده از روشهای طبیعی:
شرایط موجود در باتلاقها از جمله آب بسیار اسیدی، درجه حرارت پایین و کمبود اکسیژن باعث محافظت از پوست میشود.

توضیحات برای عکس ثبت نشده

دباغی سفید دباغی سفید
دباغی سفید روشی است که در آن از نمکهای آلوم یا همان زاج و آلومینیوم همراه با سایر محصولات مانند زرده تخم‌مرغ، آرد و سایر نمکها استفاده میشود. چرم تولید شده در این روش با خیساندن در محلول گرم نمک و زاج پتاس یا پتاش بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد بدست می‌آید. این فرایند باعث افزایش پایداری، کشش، نرمی و کیفیت چرم میشود. افزودن زرده تخم‌مرغ و آرد به این محلول استاندارد باعث بهبود ویژگیهای مطلوب و مناسب حمل میشود. سپس، چرم برای چند هفته در معرض هوا خشک میشود که این امر امکان ثبات آن را فراهم می‌آورد. به طور سنتی در دباغی سفید از پوست خوک و بز برای تولید سفیدترین رنگها استفاده میشود. با این وجود، گذشت زمان ممکن است به مرور باعث زرد رنگ شدن چرم شود و همچنین رطوبت باعث پوسیدگی چرم میشود. از نظر تخصصی، دباغی سفید اصلا دباغی نیست!
بسته به نوع پوشش و پرداخت مورد نظر، میتوان پوست را موم زد، نورد و روغن کاری کرد، به آن روغن تزریق کرد، از هم جدا کرد، تراشیده و رنگ کرد. جیر، نوبوک و دیگر چرمها با برجسته کردن پرز و خواب چرم توسط چرخاندن با یک سطح ناهموار روکش میشوند. مرحله اول آماده سازی برای دباغی سفید است. مرحله دوم دباغی سفید و افزدون سایر مواد شیمیایی است. مرحله سوم که به عنوان دباغی سفید مجدد شناخته میشود، مواد و رنگهای دباغی سفید افزوده میشود تا بسته به محصول نهایی، قدرت فیزیکی و خواص مورد نظر حاصل شود. در چهارمین و آخرین مرحله مواد تکمیلی به چرم اضافه میشود و یا چرم به حالت ساده باقی می‌ماند و هیچ گونه ماده شیمیایی تکمیلی به آن افزوده نمیشود.
تأثیرات بهداشتی و زیست محیطی تأثیرات بهداشتی و زیست محیطی
در فرایند دباغی از مواد و ترکیبات شیمیایی و آلی مانند کروم، تانینهای گیاهی و آلدهیدها و نیز سایر فرایندها و مواد شیمیایی استفاده میشود که میتوانند تأثیر مخربی بر محیط زیست داشته باشند. مواد شیمیایی مورد استفاده در تولید چرم دباغی شده باعث افزایش سطح اکسیژن مورد نیاز شیمیایی و کل مواد جامد محلول در آب میشوند. در این فرایندها همچنین از مقادیر زیادی آب استفاده میشود و باعث تولید مقادیر زیادی آلاینده میشود. جوشاندن و خشک کردن در آفتاب میتواند ترکیبات مختلف کروم (III) مورد استفاده در دباغی را به کروم شش ظرفیتی سرطان‌زا یا کروم (VI) اکسید و تبدیل کند. این هرزآب و ضایعات کروم هگزاولنت پس از آن توسط حیوانات مصرف میشود.
تنها کروم باعث ایجاد اینگونه بیماریها نیست؛ متیل‌ایزوتیازولینون که برای محافظت میکروبیولوژیکی (رشد قارچ یا باکتریها) استفاده میشود، نیز باعث ایجاد مشکلاتی برای چشم و پوست میشود. آنتراسن که به عنوان ماده دباغی چرم مورد استفاده قرار میگیرد، میتواند در کلیه و کبد مشکل ایجاد کند و همچنین یک ماده سرطان‌زا میباشد. فرمالدهید و آرسنیک که برای تکمیل و پرداخت چرم مورد استفاده قرار میگیرند باعث ایجاد مشکلاتی در چشم، ریه، کبد، کلیه، پوست و سیستم لنفاوی میشوند و همچنین سرطان‌زا هستند. ضایعات حاصل از دباغی چرم برای محیط زیست و موجودات زنده مضر است. استفاده از فنآوری‌های قدیمی عامل مهمی در چگونگی خطرناک بودن فاضلاب در ایجاد آلودگی محیط زیست میباشد. این امر به ویژه در دباغی‌های کوچک و متوسط در کشورهای در حال توسعه مشهود است.

فروش انواع مواد شیمیایی مورد استفاده در صنعت چرم

سایت فروش مواد شیمیایی ۳۰O۲ یک سایت در جهت فروش مواد شیمیایی در اصفهان از جمله فروش انواع اسیدهای شیمیایی قوی و ضعیف به صورت اینترنتی، تحت برندهای مطرحی همچون مرک، سیگما آلدریچ و ... موجب تسهیل در امر خرید مواد شیمیایی مختلف میشود. فروش انواع مواد شیمیایی مورد استفاده در صنعت چرم نیز به عنوان یکی از مواد شیمیایی پرفروش در این سایت انجام میشود. جهت خرید این مواد شیمیایی به قسمت فروشگاه سایت مراجعه کرده و یا بر روی خرید انواع مواد شیمیایی مورد استفاده در صنعت چرم کلیک کنید.

محصولات مشابه

نانولوله های کربنی چند دیواره

Multiwall Carbon Nanotubes, Multi-Walled Carbon Nanotubes
نانوتیوب های کربنی چند دیواره
آزمایشگاهی
MWCNTs
C
Product Nu:
CAS number: 308068-56-6
Molocular Weight:

نانوذرات کاربید تنگستن

Tungsten Carbide Nanopowder, Tungsten Carbide Nanoparticles, WC Nanopowder, Nano WC
نانو پودر کاربید تنگستن، نانوذرات تنگستن کارباید، نانو پودر تنگستن کارباید
آزمایشگاهی
WC nanoparticles
WC
Product Nu:
CAS number: 12070-12-1
Molocular Weight: 195.86

نانولوله های کربنی تک دیواره

Single-Walled Carbon Nanotubes
نانوتیوب های کربنی تک دیواره
آزمایشگاهی
SWCNTs
C
Product Nu:
CAS number: 308068-56-6
Molocular Weight:

نانو گرافن اکساید

Nano Graphene Oxide Powder, GO nanopowder
نانو گرافن اکسید، پودر نانو گرافن اکساید، پودر نانوگرافن اکسید، گرافن اکساید
آزمایشگاهی
Nano Graphene Oxide
Product Nu:
CAS number: 1034343-98-0
Molocular Weight:

نانوذرات کاربید تیتانیوم

Titanium Carbide nanoparticles, Titanium Carbide Nanopowder, Nano TiC, TiC nanoparticles
نانو پودر کاربید تیتانیوم، نانو پودر تیتانیوم کاربید، نانو ذرات تیتانیوم کارباید
آزمایشگاهی
TiC nanoparticles
TiC
Product Nu:
CAS number: 12070-08-05
Molocular Weight: 59.89

نانوذرات اکسید سیلیسیم

Silicon Dioxide Nanoparticles, Silica Nanoparticles
نانوذرات دی اکسید سیلیسیم، نانو سیلیکا، نانوذرات سیلیکا، نانو پودر سیلیکا، نانو پودر اکسید سیلیسیم
آزمایشگاهی
SiO2 Nanoparticles
SiO2
Product Nu:
CAS number: 7631-86-9
Molocular Weight: 60.08

نانو گرافن

Nano Graphene Powder
پودر نانو گرافن، نانوگرافن، گرافن، پودر گرافن
آزمایشگاهی
Nano Graphene
C
Product Nu:
CAS number: 7782-42-5
Molocular Weight: 12.01

نانوذرات اکسید تیتانیوم

Titanium dioxide nanoparticles, Nano TiO۲, TiO۲ nanopowder, Titanium dioxide nanopowder
نانو پودر دی اکسید تیتانیوم، نانو ذرات تیتانیوم دی اکسید، آناتاز، روتایل
آزمایشگاهی
TiO2 Nanoparticles
TiO2
Product Nu:
CAS number: 13463-67-7
Molocular Weight: 79.866

مقالات تخصصی مواد شیمیایی